«مدارا» و «صلابت»، هر دو از سيره پيامبر(ص) و تعاليم قرآن كريم به شمار آمده و در حيات سياسي و اجتماعي پيامبر(ص) چه در فقدان قدرت و حكومت، و چه پس از تشكيل حكومت و كسب اقتدار، در گفتار و رفتار ايشان استمرار داشتهاند.1 «مُدارا» در لغت، به معني نرمش و ملاطفت و رفق با مردم و چشمپوشي از خطاي آنان است و در روايات اسلامي نيز به همين معنا بكار رفته است.
در بررسي قرآن كريم و روايات و سيره پيشوايان دين به دست ميآيد كه «مدارا و نرمش» و «رأفت و رحمت»، اصل جاري اسلامي و ارزش مسلّم قرآني و از عوامل گسترش اسلام در شبه جزيره عربستان و جهان بوده است. ابتدا بايد بررسي كرد كه ظرف جريان مُدارا و نرمش بعنوان اصل ارزشي اسلام كجاست؟ آيا يك اصل مطلق است؟ و آيا همه جا حتي در اصول و قوانين ديني جاري است؟ اين اصل، بيشك نميتواند مطلق باشد و حتما حدودي دارد كه اجراي آن فراتر از اين حدود، آن را تبديل به يك پديده ضدارزشي يعني مداهنه و مصانعه و سازشكاري در حق ميگرداند. همانگونه كه ترك اين اصل در مرز خويش نيز به ناهنجاري «خشونت» ميانجامد. از آيات و روايات به دست ميآيد كه مُدارا در مسائل شخصي و نيز مسائل اجتماعي كه در تقابل با حقوق ديگران نيست و در كيفيت ترويج اسلام و ارزشهاي ديني، توصيه شده اما در مسائل اصولي دين و اجراي حدود و احكام ديني، نرمش كاملاً مذموم و ناروا است و سهلانگاري در اينگونه مسائل، به پديدهاي مذموم بنام «ادهان و مُداهنه» منجّر ميشود كه مورد نهي شديد اسلام است و اگر به تضييع حقوق ديگران [= حقّالنّاس] بيانجامد نيز «معاونت در ظلم» بشمار ميرود.
اينك به نمونهاي مختصر از آيات و روايات و سيره اولياء ديني در خصوص مدارا و نيز قاطعيت و صلابت، اشاره ميكنيم:
قرآن و مُدارا:
قرآن كريم در توصيه به مدارا در مواردي كه به تضييع حقوق و حدود شرعي نينجامد، از جمله فرموده است:
1) فبما رحمةٍ من اللّه لِنتَ لهم ولو كنتَ فظّا غليظ القلبِ لانفضّوا من حولك فاعف عنهم واستغفرلهم و شاورهم فيالامر فاذا عزمت فتوكّل علياللّه انّ اللّه يحبّ المتوكّلين.2
*** یقیه در ادامه مطلب ***
محب آل الله | -
به هركسى مى رسيد سلام مى كرد چه توانگر و چه درويش، چه كوچك وچه بزرگ و اگر به مهمانى و خوردن چيزى دعوت مى شد آن را كوچك نمى شمرد هرچند خرمائى پوسيده باشد «وكان خفيف المونه كريم الطبيعه جميل المعاشره طلق الوجه بساما من غير ضحك محزونا مى غير عبوس متواضعا مى غير مذله جوادا مى غير سرف رقيق القلب رحيما بكل مسلم ؛ مخارج زندگى آن حضرت سبك ،داراى طبع بزرگ و خوش معاشرت ،وخوش روبود بدون اينكه بخندد هميشه تبسمى بر لب داشت و بدون اينكه چهره اش در هم كشيده باشد ،اندوهگين به نظر مى رسيد بدون اينكه از خود ذلتى نشان دهد همواره متواضع بود بدون اينكه اسراف بورزود سخى بود دل نازك و با همه مسلمانان مهربان بود »1
«يقسم لحظاته بين اصحابه فينظر الى اذا وينظر الى اذا بالسويه قال : ولم يبسط رسول الله رجليه بين اصحابه ؛پيامبر (ص)بين اصحاب خود بطور مساوى چشم مى دوخت و به آنان يكنواخت نظر مى افكند و فرمود : هرگز پاى خود را بين اصحاب دراز نكرد.2
«كان رسول الله اذا حدث بحديث تبسم فى حديث»
«لقد كان النبى صلى الله عليه و آله يداعب الرجل يريد به اى يسره»3
هنگام سخن گفتن لبخند مى زود و بامردم شوخى مى كرد و منظورش از اين كار مسرور ساختن آنها بود اگر انسان دقت كند در زندگى آن حضرت مى فهمد تمام سعى و تلاش آن عزيز اين است كه خود را در دلها و قلوب مردم جاى دهد ازنگاه مساوى و لبخند شرين توقع جز سرور و شادى دلها نمى رود اگر ما بخواهيم نفوذ در دلها پيدا كنيم بايد از رفتار آن حضرت الگو بيگريم مردى عربى از رسول خدا (ص)تقاضاى كمك مالى كرد حضرت به اندازه كفايت به او بخشيد و فرمود : احسان به تو كردم ؛گفت نه بلكه كار خوبى هم نكردى اطرافيان خشمناك شد و از جاى حركت كردند تا او را كيفر دهند حضرت اشاره كرد خود دارى كيند آنگاه وارد منزل شد مقدار ديگر به او بخشيد بعد فرمودند: اينك احسان كردم گفت : آرى خداوند پاداش نيكوئى به شما عنايت كند پس به آن مرد عرب فرمود: تو در پيش اصحابم سخنى گفتى كه باعث كدورت آنها شد اكنون اگر صلاح مى دانى همين حرف را پيش آنها بزن تارنجيدگى شان بر طرف شود . فردا صبح هنگامى كه اصحاب حضور داشتند خدمت پيامبر (ص)رسيد فرمود : ديروز اين مرد حرفى زد ،پس از آنكه بعطايش اضافه كردم مى گفت: از من راضى شده رو به او كرد و فرمود :هميطوراست ؟عرض كرد آرى خداوند به فاميل و خانواده شما خير عنايت كند آنگاه حضرت محمد (ص)رو به اصحاب كرد فرمود: مثل من و مثل اين مرد مانند كسى است كه شترش رم كرده و درحال فرار باشد مردم به دنبال آن شتر بروند هر چه بيشتر ازدحام كنند آن حيوان فرارش زيادتر مى شود .صاحب شتر فرياد مى كند مرا باشترم واگذاريد من بهتر اورا رام مى كنم و راه رام كردنش را خوب تر مى دانم آنگاه خودش پيش مى رود گرد و غبار از پيكر او مى زدايد تا آرام شود كم كم او را خوابانده جهاز بر او مى گذارد و سوار مى شود من هم اگر شما را آزاد مى گذاشتم و قتى اين مرد آن حرف را زد اورا مى كشتيد بيچاره به آتش جهنم مى سوخت.4 پيامبر (ص)به اصحاب گوش زد مى كند كه كارى نكنيد كه مردم از شما فرار كند و اين كار پيامبر (ص)براى پيروان آن حضرت پيام دارد كه هرگز در بر خوردها از خشونت استفاده نكنيد ؛زيرا خشونت موجب نارضايتى افراد مى شود و مردم از ما فرار مى كند .
پى نوشتها:
1- سنن النبى ص41 -48 2- همان 3- همان 4- سفينة البحار ج1 ص416
محب آل الله | -
۱۱۴ مورد بسیار زیبا و جذاب در مورد صلوات بر محمد و آل محمد به مناسبت عید مبعث
۱. پندهاى صلواتى
۲. تسبيح عرشيان و فرشيان
۳. معناى صلوات
الی ...
۱۱۴ . صلوات برتر از بيست هزار سال طاعت فرشته
محب آل الله | -
قرآن كريم مى فرمايد:
«الذين يتبعون الرسول النبى الامى الذى يجدونه مكتوبا عندهم فى التوريه و الانجيل؛ (اعراف/157) همانها كه از فرستاده خدا، پيامبر امى پيروى مى كنند، پيامبرى كه صفاتش را در تورات و انجيلى كه نزدشان است مى يابند.»
از منظر قرآن كريم تمام اقوام پيشين و پيامبران گذشته موظف بوده اند كه به رسالت پيامبر اكرم (ص) ايمان بياورند چرا كه خداوند از همه آنان دراين رابطه پيمان اكيد گرفته بود و آنها اعتراف كرده بودند كه اگر بعد از تولد و ظهور حضرت محمد(ص) زنده بودند به آئين اسلام ايمان بياورند. (1) قرآن در مورد پيمان پيامبران مى فرمايد: هنگامى كه خداوند از پيامبران پيشين پيمان گرفت كه هر گاه به شما كتاب و حكمتى دادم سپس شما را فرستاده اى آمد كه آنچه را با شماست تصديق كرد البته به او ايمان بياوريد و حتما ياريش كنيد آن گاه فرمود:«آيا اقرار كرديد و در اين باره پيمانم را پذيرفتيد؟ گفتند:«آري، اقرار كرديم،» فرمود:«پس گواه باشيد و من هم با شما از گواهانم.» (آل عمران/ 81) براساس اين آيات قرآنى تمام انبياى الهي، حضرت محمد (ص) را مى شناختند و موظف بودند از آن حضرت پيروى كرده و به آئين پاكش ايمان بياورند.رسول خدا درحقيقت خاتم پيامبران و برترين و افضل آنان است و درآخرت هم همه امت هاى گذشته به همراه پيامبرانشان تحت پرچم اسلام و تابع پيامبر خاتم خواهند بود. همچنان كه در شب معراج نيز حضرت محمد(ص) در مسجد الاقصى درجمع پيامبران بزرگ الهى همچون حضرت ابراهيم، موسي، عيسى و... شركت كرد و در نماز امامت آنان را نمود. (2) امام على (ع) نيز فرمود: خداوند هيچ پيامبرى را از حضرت آدم تا پيامبران بعدى مبعوث نكرد مگر اينكه از آنان عهد و پيمان گرفت كه خود و پيروانشان در صورت درك عصر حضرت خاتم الانبياء به او ايمان آورده و ياريش كنند. (3)
پيامبر درصحف حضرت ابراهيم (ع)
حضرت ابراهيم (ع) پـيامبر بزرگ الهي، وقتى خانه كعبه را در مكه بنا كرد دست به دعا برداشت و در مورد حضرت محمد(ص) چنين گفت:«پروردگارا! در اين منطقه پيامبرى مبعوث فرما كه اهل اينجا باشد و آيات تو را بر آنان بخواند و كتاب و حكمت به آنان بياموزد و آنان را از آلودگى ها و گناهان پاكيزه گرداند.(بقره/126) كعب بن غالب از دانشمندان برجسته اهل كتاب و از انديشمندان آيين توحيدى حضرت ابراهيم (ع) قبل از پيامبر اكرم (ص) بود. او ويژگى هاى حضرت محمد را در صحف حضرت ابراهيم خوانده و به او ايمان آورده بود.(4)
بقیه ادیان از جمله (یهود و صحف ادریس و مسیحیت) و همچنین
منابع در ادامه مطلب موجود است .
محب آل الله | -